Wat gebeurt er waar de aardplaten uit elkaar bewegen?

Heb je weleens een warm broodje met twee handen uit elkaar getrokken? Er komt een scheur in het midden, en je ziet de zachte, dampende binnenkant.

De harde buitenkant van de aarde is gebroken in reusachtige stukken steen, die we platen noemen. Ze passen in elkaar als puzzelstukjes, en op sommige plekken schuiven er twee heel langzaam van elkaar af. Wat gebeurt er nu precies daar, waar de platen van de aarde uit elkaar gaan?

Eerst gaat er een lange scheur open tussen de twee platen. De platen bewegen ongeveer zo snel als je nagels groeien, dus de scheur wordt elk jaar een heel klein beetje breder.

Diep onder de platen is de steen erg heet. De zware steen erboven drukt er zo hard op dat hij vast blijft. Als de scheur opengaat, wordt die druk minder, en een deel van de hete steen smelt.

Die gesmolten steen heet magma. Magma is steen die zo heet is dat hij stroomt als dikke, gloeiende honing. Het is lichter dan de vaste steen eromheen, en daarom stijgt het op in de scheur.

De meeste van deze scheuren liggen op de bodem van de oceaan, dus het magma komt helemaal omhoog tot aan de zeebodem. Daar wacht ijskoud zeewater. Wat denk jij dat er gebeurt met heet magma als het koud water raakt?

Het water koelt het magma af, en het wordt hard en verandert in gloednieuwe steen. Die nieuwe steen vult de scheur en groeit vast aan de randen van allebei de platen. Zo worden de platen aan hun randen een beetje groter, terwijl ze uit elkaar gaan.

De platen blijven bewegen, dus de scheur gaat weer open, en vers magma vult hem opnieuw. Warme nieuwe steen ligt hoger dan oude, koude steen, en zo groeit er onder de zee een lange rij bergen langs de scheur omhoog. Die verborgen bergen vormen samen de langste bergketen op aarde.

Op een paar plekken gaan platen uit elkaar op het droge land, zoals in IJsland. Terwijl de twee platen van elkaar af schuiven, zakt de grond ertussen weg tot een lang, diep dal. Mensen kunnen daar gewoon door dat dal wandelen.

Dit is ons sleutelwoord: magma. Waar de platen van de aarde uit elkaar gaan, gaat er een scheur open, smelt hete steen diep beneden tot magma, en dat magma stijgt op, wordt hard en verandert in nieuwe steen die het gat vult.

Slaap lekker, en denk aan gloeiend magma dat stilletjes nieuwe steen bouwt, diep onder de zee.