Waarom is het diep in een mijn warmer?

Denk eens aan een warme zomerdag waarop je een grot of een kelder in stapt. De lucht voelt koel op je huid, en de stenen muren voelen koel onder je hand. Plekken net onder de grond zijn net een schaduwrijke schuilplek voor de zon.

Toch merken mijnwerkers die heel diep een mijn in gaan iets verrassends. Hoe dieper ze komen, hoe warmer de rots en de lucht worden. Waarom is het diep in een mijn eigenlijk warmer?

Het antwoord begint ver onder onze voeten, in het midden van onze planeet. Diep vanbinnen is de aarde heter dan welke oven ook, zo heet dat steen ervan gaat gloeien. Onze planeet heeft daar een enorme voorraad warmte opgeborgen.

Wij wonen aan de buitenkant van al die warmte, op een dikke laag steen die we de aardkorst noemen. De aardkorst is de stenen huid aan de buitenkant van de aarde. Hij zit helemaal om het hete binnenste heen, zoals een schil om een sinaasappel.

Warmte gaat altijd van een warmere plek naar een koudere plek. Dat voel je als de warmte van een mok chocolademelk in je koude handen trekt. Zo kruipt ook de warmte uit het binnenste van de aarde langzaam naar buiten door de aardkorst, naar het koele oppervlak. Wat denk jij dat er met die warmte gebeurt als ze bovenaan komt, vlak bij het gras?

Vlak bij het gras ontsnapt de warmte naar de lucht en de hemel. Daarom blijft de rots daarboven koel, net als een grotmuur op een zomerdag.

Diep beneden ligt de rots het dichtst bij het hete midden van onze planeet. Steen geeft warmte maar heel langzaam door, een beetje zoals een dikke deken, dus de warmte hoopt zich beneden op. Daarom blijft het gesteente diep onder de grond warmer.

Mijnwerkers graven hun gangen diep de aardkorst in. Bij elke stap dieper komt de gang bij warmere rots. De warme rotswanden geven hun warmte af, en die warmte verwarmt de lucht rond de mijnwerkers.

Er is nog een reden voor de warmte. Verse lucht stroomt van boven door de lange gang naar beneden, en de hoge kolom lucht erboven drukt die lucht onderweg steeds meer samen. Samengedrukte lucht wordt warm, zoals een fietspomp warm wordt als je een band oppompt.

Het hete midden van de aarde laat zijn warmte langzaam omhoog kruipen door de aardkorst, dus het gesteente diep in een mijn zit dichter bij die warmte en blijft warmer dan het gesteente bij het gras. Die warme rots verwarmt de lucht in de gang, en daarom is het diep in een mijn warmer.

Diep in de gang schijnen de lampen van de mijnwerkers op warme rotswanden. Ver boven hen blijft het gras koel in de zomerbries.