A quiet town with grass and a paved path.A quiet town with grass and a paved path.
1 / 5
0:00
0:00

De bewegende stukken van de aarde · Aflevering 1 van 6

Waarom zijn er op sommige plekken meer aardbevingen?

Ontdek hoe de reusachtige stukken steen van de aarde bewegen en waarom er meer aardbevingen zijn op de plekken waar ze elkaar raken. Volg hoe een langzame duw eindigt in een plotselinge schok.

23Weergaven

Tekst van de aflevering

Waarom zijn er op sommige plekken meer aardbevingen?

De grond onder je voeten voelt meestal stevig aan, of je nu op het gras staat of op de stoep. Toch heb je misschien gehoord dat de grond in sommige plaatsen vaker trilt dan in andere. Waarom zijn er op sommige plekken meer aardbevingen?

De harde buitenkant van de aarde bestaat uit reusachtige stukken, en die heten tektonische platen. Ze lijken op dikke stukken van een gebarsten schaal. Samen passen ze om de hele aarde heen, en ze dragen zowel het land als de bodem van de oceaan.

Diep in de aarde zorgt hitte ervoor dat de rots langzaam beweegt, ook al blijft bijna al die rots vast en hard. Denk aan iets dikks dat in een heel lange tijd van vorm verandert. Die trage beweging helpt om de tektonische platen daarboven te verschuiven.

De platen kruipen stukje bij beetje verder, maar ze gaan niet allemaal dezelfde kant op. Daarom duwen sommige platen aan hun randen tegen elkaar, trekken andere uit elkaar en schuiven weer andere langs elkaar heen.

Op veel van die plekken waar de platen elkaar raken, haken ruwe rotsranden in elkaar. Die stukken zitten vast en kunnen niet soepel schuiven, want de rotsen houden elkaar stevig vast. Ondertussen kruipt de rest van elke enorme plaat rustig verder.

Die beweging gaat maar door en duwt of trekt aan de vastzittende rotsen, zodat ze langzaam buigen. De rotsen slaan steeds meer van dat duwen op, zoals een veer die je steeds verder indrukt. Wat zou er gebeuren als het duwen sterker wordt dan de greep van de rotsen?

Plotseling schieten de vastzittende rotsen los! In plaats van te kruipen, bewegen ze in één snelle ruk een klein stukje. Door die snelle sprong veren de gebogen rotsen terug, net als een veer die je loslaat.

Door die plotselinge ruk gaat er een trilling door de rots eromheen. Die trilling reist weg van de plek waar de rotsen bewogen. Als ze de grond onder een stad bereikt, kunnen de mensen daar een aardbeving voelen.

Waar tektonische platen elkaar raken, duwen en trekken de platen aan heel veel rotsranden. Daarom zijn er in de buurt van die randen meer aardbevingen dan op plekken ver ervandaan.

Tektonische platen. Op sommige plekken zijn meer aardbevingen omdat ze dicht bij de randen van bewegende platen liggen, waar rotsen vastzitten, dan plotseling losschieten en alles eromheen laten trillen.

Nu je vanavond lekker tot rust komt, mag je deze ontdekking over onze langzaam veranderende aarde met je meenemen.

Aarde & weer

Alles bekijken
Aarde & weer
In deze serie