Hoe groeien bergen?

Op een plaatje van bergen kun je met je vinger langs de hoge toppen gaan. Ze zien er enorm uit en staan stil. Hoe groeien bergen dan eigenlijk?

De stenen buitenkant van de aarde bestaat uit reusachtige stukken, en die stukken heten platen. Ze lijken op de stukjes van een gebarsten eierschaal, alleen dan gigantisch. De platen liggen naast elkaar en dragen het land en de bodem van de oceaan.

Diep binnen in de aarde is het heet. Door die warmte kan het gesteente langzaam bewegen, ook al blijft het meeste ervan hard en vast. Die trage beweging helpt ook de platen erboven te verschuiven.

Sommige platen schuiven naar elkaar toe, tot het land aan hun randen tegen elkaar aan komt. Geen van beide stukken land kan dan nog vrij verder glijden. Daarom drukken de platen het gesteente ertussen samen.

Stel je voor dat je de twee uiteinden van een kleed naar het midden duwt. Wat denk je dat er met het midden gebeurt als de uiteinden blijven duwen?

Het kleed plooit omhoog, en land dat wordt samengedrukt kan ook omhoog plooien. Het gesteente buigt en breekt onder die enorme duw en schuift op elkaar. Zo ontstaat een dikkere stapel die omhoogkomt en bergen vormt.

Zolang de platen blijven drukken, kunnen de bergen steeds hoger worden. Dat groeien duurt miljoenen jaren, veel langer dan een mensenleven. Daarom kun je een top nooit zien groeien.

Bij vulkanen groeien bergen op een andere manier. Diep onder een vulkaan duwt gesmolten gesteente omhoog door scheuren. Als het naar buiten stroomt over de grond, noemen we het lava.

Buiten verliest de lava haar warmte en koelt af tot hard gesteente. Zo komt er een nieuwe laag steen op de grond te liggen, net als een extra deken over een bed.

Als een vulkaan opnieuw lava naar buiten laat stromen, komen er nog meer lagen bovenop. Keer op keer kunnen die lagen een berg hoger en breder maken.

Platen, lava. Bergen groeien als bewegende platen het land omhoogdrukken, of als een vulkaan er lagen gesteente bij legt.

Terwijl jij lekker gaat liggen om te rusten, hebben de bergen op aarde alle tijd die ze nodig hebben om te groeien.