Wat gebeurt er als lava afkoelt?

Op een plaatje van een vulkaan heb je misschien een oranje stroom zien gloeien. Dat is lava: gesmolten gesteente dat uit de aarde naar buiten is gekomen. Wat gebeurt er als lava afkoelt?

Lava is eerst zo heet dat die kan stromen, in plaats van hard te blijven. Sommige lava is dik en stroomt langzaam, andere lava vloeit makkelijker uit. Mensen kijken van een veilige afstand, want de hitte kan pijn doen.

De lucht en de grond rond de lava zijn meestal veel koeler. Warmte gaat van de hete lava naar die koelere omgeving. Daardoor wordt de lava steeds minder heet.

De buitenkant van de lavastroom raakt de koelere lucht en grond. Daarom verliest die als eerste warmte en wordt hard. Ook verdwijnt de oranje gloed aan de buitenkant.

Die harde buitenkant heet een korst. De korst kan als een deksel over de lavastroom liggen. Daaronder blijft de lava soms nog heet genoeg om te bewegen.

Denk je dat alle lava onder een donkere korst dan ook al is afgekoeld? Nog niet! Bovenop lijkt de lava stil, terwijl die onder de korst nog kan stromen.

Door de korst ontsnapt de warmte eronder minder snel. Een dikke lavastroom houdt veel warmte vast, dus het midden kan lang heet blijven. Een dunne stroom koelt meestal sneller af.

Beetje bij beetje ontsnapt er meer warmte en wordt meer lava hard. Uiteindelijk verandert de hele stroom in vast gesteente: harde steen. De lava verdwijnt dus niet, maar verandert van gesmolten gesteente in hard gesteente.

Soms zitten er gasbelletjes in de lava. Als de lava hard wordt voordat die belletjes weg kunnen, blijven er kleine gaatjes in het nieuwe gesteente achter. Aan die gaatjes kun je iets over het gesteente ontdekken.

Het nieuwe gesteente blijft liggen op de plek waar de lava afkoelde. Na lange tijd kunnen veel lavastromen samen lagen gesteente vormen en een vulkaanberg hoger maken. Elke stroom laat weer een laag achter.

Lava, korst, vast gesteente. Als lava afkoelt, verliest die warmte en wordt hard gesteente, eerst aan de buitenkant en daarna steeds verder naar binnen.

Nu weet je hoe een gloeiende stroom een rustig, nieuw stukje aarde wordt.