Waarom wordt een platgeknepen spons weer dik?
In bad kun je een zachte spons in je hand knijpen. Voel hoe hij klein wordt en hoe het water eruit druppelt. Dan doe je je hand open en, poef, hij wordt weer groot! Knijp er nog eens in en precies hetzelfde gebeurt.
Het lijkt wel toveren. Niemand trekt de spons weer open. Waarom wordt een platgeknepen spons weer dik? Laten we eens van dichtbij kijken.
Van dichtbij zie je dat een spons vol gaatjes zit. Sommige zijn groot, andere zo klein dat je ze nauwelijks ziet. Tussen de gaatjes zitten dunne wandjes, net als tussen kleine kamertjes. Die wandjes houden de spons in zijn dikke vorm.
Als je knijpt, drukken je vingers tegen die dunne wandjes. De wandjes buigen en vouwen dubbel. De gaatjes worden platgedrukt, waardoor de hele spons klein wordt. Daarom druppelt er water uit als je knijpt.
Die wandjes zijn veerkrachtig: na het buigen duwen ze zichzelf weer in hun oude vorm. Een rubberen bal is ook veerkrachtig. Druk hem in en hij wordt vanzelf weer rond. Zelfs platgedrukt blijven de veerkrachtige wandjes tegen je vingers duwen.
Zolang je stevig knijpt, blijft de spons klein. Dat komt doordat je vingers harder duwen dan de veerkrachtige wandjes. Je hand duwt voorlopig het hardst. De gaatjes blijven dus platgedrukt.
Als je je hand opent, stoppen je vingers met duwen. Nu houdt niets de wandjes meer plat. De veerkrachtige wandjes komen weer overeind en alle gaatjes gaan wijd open. Wat denk jij dat er in al die open gaatjes komt?
Zodra een gaatje opengaat, stroomt er lucht in die het vult. In bad stroomt er water in plaats van lucht in. Gaatje voor gaatje wordt de spons weer groot en dik. Al gauw ziet hij er net zo uit als vรณรณr het knijpen.
Ons bijzondere woord van vandaag is veerkrachtig. De veerkrachtige wandjes in een spons duwen zichzelf weer in hun oude vorm, waardoor de spons weer dik wordt.
De volgende keer dat je in een spons knijpt, weet jij precies waarom hij weer dik wordt.
