Waarom is het makkelijker om een doos tegen een schuine plank op te duwen?
Heb je ooit een speelgoedautootje tegen de glijbaan op geduwd in de speeltuin? Of heb je gezien hoe iemand een rolstoel over een oprit een winkel in rijdt? Denk eens aan hoe een zware tas aan je handen trekt als je hem hoog optilt. Stel je nu een grote kartonnen doos vol speelgoed voor, die onderaan een hoge tree staat te wachten.
Die doos recht omhoog op de tree tillen voelt zwaar. Hem tegen een gladde schuine plank op duwen naar precies dezelfde plek voelt veel makkelijker. Waarom is het makkelijker om een doos tegen een schuine plank op te duwen?
Alles begint bij de zwaartekracht, dat is de kracht die alles naar de grond toe trekt. Door de zwaartekracht valt een bal naar beneden als je hem loslaat, en voelt een volle doos zwaar. Telkens als je de doos omhoog brengt, werk je tegen die trekkracht in.
Als je de doos recht omhoog tilt, houden je armen het hele gewicht helemaal alleen vast. Niets anders helpt mee dragen. Daarom is het een zware klus, ook al is het stukje omhoog maar kort.
Met een schuine plank gaat dat anders. Als de doos op de plank ligt, houdt de plank een deel van het gewicht omhoog, zoals een tafel een bord draagt. Met jouw duw doe je alleen nog het deel van het werk dat de plank niet doet.
Hoeveel de plank draagt, hangt af van de helling, dat betekent hoe schuin de plank omhoog loopt. Een flauwe helling draagt meer van de doos, dus jouw duw wordt lichter. Wat denk je dat een heel flauwe helling dan van jou terugvraagt?
Je moet een langer stuk lopen. Om bij dezelfde tree te komen, moet een flauwe helling veel langer zijn dan een steile. Zo ruil je รฉรฉn keer zwaar tillen in voor een lange rij kleine, makkelijke duwtjes.
Zwaartekracht en helling. De zwaartekracht trekt de doos omlaag en de schuine plank draagt een deel van het gewicht, dus je hoeft minder hard te duwen, maar wel over een langere afstand, en bij een flauwere helling hoef je nog minder hard te duwen.
Als je de volgende keer een schuine plank ziet, geef hem dan een klein glimlachje, omdat hij het zware werk met jou deelt.
