Hoe kan een vlag omhooggaan als je een touw naar beneden trekt?
Stel je een hoge vlaggenmast voor bij een school. Als het waait, hoor je het touw tik, tik, tik tegen het metaal slaan. Iemand onderaan trekt het touw naar beneden, en de vlag klimt helemaal naar boven.
Dat is eerst een beetje een raadsel. Hoe kan een vlag omhooggaan als je een touw naar beneden trekt? Laten we het touw volgen, van onder aan de mast tot helemaal bovenin.
Het touw begint in de handen van iemand onder aan de mast. Vandaar loopt het recht omhoog langs de mast. Het moet zo lang zijn, want het moet tot bovenaan komen, waar de vlag naartoe gaat.
Helemaal boven op de mast zit een klein wieltje. Dat wieltje heet een katrol, dat is een wiel met een gleuf waar een touw overheen kan glijden. Het touw gaat omhoog, over de katrol heen en hangt dan weer naar beneden, zodat het bovenin nooit vast komt te zitten.
Nu hangen er twee kanten van het touw langs de mast, en ze komen allebei tot onderaan. Aan een van die kanten maakt de persoon de vlag vast met klemmen. Die klemmen houden de vlag stevig vast, dus de vlag gaat mee waar zijn kant van het touw naartoe gaat.
Dan pakt de persoon de andere kant, die zonder vlag, en trekt die naar beneden. Die kant glijdt naar de grond, en de katrol draait mee terwijl het touw eroverheen rolt. Als deze kant naar beneden gaat, wat denk jij dat de kant met de vlag dan doet?
Die gaat omhoog! Het touw is รฉรฉn stuk, en het kan niet uitrekken. Elk stukje touw dat de persoon naar beneden trekt, gaat dus eerst omhoog langs de kant van de vlag en over de katrol. Zo gaat de vlag ook mee naar boven.
Dat is het slimme werk van de katrol. Hij keert de richting van het trekken om. Als de persoon het touw aan de ene kant naar beneden trekt, gaat de andere kant omhoog en tilt die de vlag op. Zo kan iemand die gewoon op de grond staat een vlag hoog boven zijn hoofd brengen.
De persoon blijft het touw naar beneden trekken, met de ene hand na de andere. De vlag klimt hoger en hoger, langs de ramen van de school. Als de vlag bij de katrol komt, is hij boven aan de mast en wappert hij in de wind.
Katrol. Als iemand de ene kant van het touw naar beneden trekt, glijdt het touw over de katrol boven aan de mast, en daardoor gaat de andere kant omhoog en tilt die de vlag op.
Als je straks weer een vlag langs een mast omhoog ziet gaan, kun je naar boven kijken en glimlachen naar de kleine katrol die hem helpt klimmen.
