Waarom is het oneerlijk als één auto hoger op de helling start?
Heb je weleens speelgoedauto's laten racen op een helling van een groot boek of een plank? Luister naar het zoemen van de wieltjes terwijl de auto's naar beneden en over de vloer rollen. Stel je nu voor dat je vriend een auto hoger op de helling zet dan die van jou.
Je voelt meteen dat er iets niet klopt aan die race. Waarom is het dan oneerlijk als één auto hoger op de helling start? Laten we dat samen ontdekken.
Bedenk eerst eens waarom een auto eigenlijk van een helling af rolt. Je laat hem los, en iets wat je niet kunt zien trekt hem naar beneden. Dat heet zwaartekracht: de kracht die dingen naar de grond trekt. Diezelfde zwaartekracht zorgt ervoor dat een lepel op de vloer belandt als je hem laat vallen.
Terwijl de auto rolt, blijft de zwaartekracht hem helemaal naar beneden trekken. Met elk stukje helling gaat de auto een beetje sneller. Pas als hij op de vlakke vloer komt, gaat hij niet meer steeds sneller.
Stel je nu twee auto's op dezelfde helling voor. De rode auto staat helemaal bovenaan, en de blauwe staat halverwege. De rode auto moet dus van een veel grotere hoogte naar beneden. Welke auto rijdt volgens jou sneller als hij op de vloer komt?
De rode auto rijdt sneller! De zwaartekracht trok hem van een grotere hoogte naar beneden, dus hij kon langer op de helling versnellen. Hij schiet onderaan de helling de vloer op en rolt daar veel verder door.
En dat maakt het oneerlijk. De rode auto heeft gewonnen, maar is hij echt de betere auto? Dat kan niemand weten, omdat hij hoger begon. De race liet alleen zien welke auto de hogere startplek kreeg, niet welke auto het beste rolt.
Voor een eerlijke race moet alles hetzelfde zijn, behalve dat ene wat je wilt vergelijken. In deze race wil je de auto's vergelijken. Daarom moeten beide auto's dezelfde helling en dezelfde startplek krijgen.
Zet beide auto's naast elkaar helemaal bovenaan en laat ze tegelijk los, zonder te duwen. Zo brengt alleen de zwaartekracht ze in beweging. Nu trekt de zwaartekracht beide auto's van dezelfde hoogte naar beneden. Rolt één auto in deze eerlijke race verder, dan maakt de auto zelf het verschil.
Het woord om te onthouden is dus zwaartekracht. De zwaartekracht trekt een auto die hoger start van een grotere hoogte naar beneden, waardoor hij sneller rijdt door zijn startplek, niet doordat hij een betere auto is.
Slaap lekker, kleine racer, en maak van elke race die je klaarzet een eerlijke race.
