Waarom blijft een zuignap aan glas zitten?
Misschien heb je weleens een zuignap op een raam of op een glanzend tegeltje in de badkamer gedrukt. Denk eens aan het zachte rubber dat plat wordt onder je vingers, koel en buigzaam. Dan laat je los, en hij blijft stevig zitten!
Er zit geen lijm op die kleine nap, en ook geen haakje. Waarom blijft een zuignap dan aan glas zitten? Laten we het samen uitzoeken.
Overal om ons heen is lucht, ook al kunnen we die niet zien. Die lucht duwt van alle kanten op alles wat ze aanraakt, op je handen, op je speelgoed en op elk raam. Dat duwen heet luchtdruk, en dat betekent dat de lucht drukt op alles wat ze aanraakt.
Als je de nap op het glas drukt, buigt het zachte rubber en wordt het plat. Terwijl het plat wordt, duwt het de lucht eronder weg. Nu zit er nog maar een klein beetje lucht in de nap.
Tegelijk ligt de rubberen rand plat tegen het glas. Glas is zo glad dat de rand er precies op past, zonder één kiertje. Samen maken ze een afdichting, dat is een strakke rand waar geen lucht doorheen kan.
Als je loslaat, probeert het buigzame rubber terug te veren in zijn ronde vorm. Daardoor komt er meer ruimte onder de nap, maar datzelfde kleine beetje lucht moet die ruimte vullen. Zo dun verspreid duwt die lucht maar zwakjes terug, dus de luchtdruk binnenin is klein. Buiten duwt de lucht hard en binnen zachtjes, dus welke kant op wordt de nap geduwd, denk jij?
De sterke luchtdruk buiten wint! Die drukt op de hele achterkant van de nap en duwt hem tegen het glas. Het is net een grote onzichtbare hand die de nap op zijn plek houdt.
De nap blijft zitten zolang de afdichting goed sluit. Er kan geen nieuwe lucht onder de rand door glippen om de nap te vullen en van binnenuit terug te duwen.
Luchtdruk. Afdichting. Als je een zuignap op glad glas drukt, pers je de lucht eruit, houdt de afdichting nieuwe lucht buiten en duwt de sterke luchtdruk van buiten de nap tegen het glas.
Zie je straks weer een zuignap op een raam, dan kun je glimlachen, want jij weet dat de lucht zelf hem daar voor je vasthoudt.
