Hoe vindt een vleermuis zijn weg met echo's?

Heb jij weleens hallo geroepen in een tunnel of in een grote, lege hal? Even later komt je eigen stem terug, een beetje zachter. Dat geluid dat terugkomt, heet een echo.

Vleermuizen vliegen 's nachts, als het te donker is om veel te zien. Ze zoeven langs bomen en vangen kleine insecten zonder ergens tegenaan te botsen. Hoe vindt een vleermuis dan zijn weg met echo's?

Terwijl een vleermuis vliegt, stuurt hij snelle, hoge piepjes voor zich uit. Die piepjes zijn te hoog voor jouw oren, maar de vleermuis gebruikt ze als een zaklamp van geluid. Deze manier van dingen vinden heet echolocatie, en dat betekent dat je dingen vindt door naar hun echo te luisteren.

Elk piepje gaat door de donkere lucht tot het ergens tegenaan komt, zoals een tak, een muur of een mot. Dan kaatst het geluid terug naar de vleermuis. Dat gaat precies zoals jouw hallo in de tunnel.

De vleermuis vangt die terugkomende echo's op met zijn grote oren. Ze zijn breed en hol als een schepje, zodat ze zelfs de zachtste geluidjes opvangen. Zo hoort de vleermuis elke echo die terugkomt.

Daarna luistert de vleermuis hoe snel elke echo terugkomt. Een echo die snel terugkomt, betekent dat er iets dichtbij is, en een echo die langer wegblijft, betekent dat het ver weg is. Nu weet de vleermuis hoe ver dingen zijn, maar welke kant moet hij op? Wat denk jij dat zijn twee oren hem kunnen vertellen?

Een echo van links komt eerst bij het linkeroor aan en klinkt daar een beetje harder. Een echo van rechts komt eerst bij het rechteroor aan. Door zijn twee oren met elkaar te vergelijken, weet de vleermuis aan welke kant iets is.

Met echolocatie hoort een vleermuis een boomstam recht voor zich en een tak opzij. Hij kantelt zijn vleugels en zwenkt er met een boogje omheen. Zo vliegt hij door een donker bos zonder ook maar één keer te botsen.

Hoort de vleermuis een mot, dan piept hij steeds sneller naarmate hij dichterbij komt. Meer piepjes geven meer echo's terug, dus de vleermuis weet altijd precies waar de mot naartoe gevlogen is. En dan, hap, vangt hij zijn avondeten zo uit de lucht.

Eén groot woord om vanavond te onthouden: echolocatie. Een vleermuis stuurt hoge piepjes uit, vangt met zijn grote oren de echo's op die terugkaatsen, en die echo's vertellen hem hoe ver dingen zijn en welke kant hij op moet.

Slaap lekker, en misschien droom je vannacht dat je door het stille donker zweeft en luistert hoe de wereld naar je terugzingt.