Hoe tellen we de sterren in de Melkweg?

Op een heldere, donkere nacht vult de hemel zich met kleine twinkelende lichtjes. Als je in het gras ligt en omhoogkijkt, voel je de koele lucht, en hoe langer je kijkt, hoe meer sterren je ziet. Elke ster die je ziet, hoort bij de Melkweg, de enorme familie van sterren waar onze zon bij hoort.

Er staan zoveel sterren aan de hemel dat je haast niet weet waar je überhaupt zou moeten beginnen. Zou iemand ze allemaal kunnen tellen? Hoe tellen we de sterren in de Melkweg?

Wetenschappers die de sterren bestuderen, beginnen met een grote telescoop die foto's maakt van de nachtelijke hemel. Een telescoop vangt zwak sterrenlicht op dat jouw ogen missen. Daardoor laten zijn foto's veel meer sterren zien dan jij vanuit het gras kunt zien.

De Melkweg heeft veel te veel sterren om ze één voor één te tellen. Daarom kiezen de wetenschappers één klein vierkantje van hun foto uit, en dat heet een steekproef, een klein stukje dat je telt om iets over het geheel te weten te komen. Een steekproef werkt net als één lepel, die je laat zien wat er in de hele kom zit.

Daarna tellen de wetenschappers elke ster in hun steekproef, en een computer helpt hen om elk klein puntje te vinden. Laten we zeggen dat ze honderd sterren tellen in dat ene kleine vierkantje. Stel je nu voor dat de hele foto uit tien vierkantjes bestaat, die allemaal net zo vol zijn. Hoeveel sterren denk jij dat er op de hele foto staan?

Tien vierkantjes met elk honderd sterren maken samen duizend sterren, want tien keer honderd is duizend. De wetenschappers hebben maar één vierkantje geteld, en toch kennen ze het aantal voor de hele foto. Dat getal heet een schatting, en dat is een zorgvuldige gok op basis van echt tellen.

De echte Melkweg reikt veel verder dan één foto, dus nemen de wetenschappers steekproeven op heel veel verschillende plekken aan de hemel. Op sommige plekken staan de sterren dicht op elkaar, en andere plekken zien er bijna leeg uit. Hoe meer steekproeven ze op hoe meer plekken nemen, hoe beter hun schatting wordt.

Tussen de sterren zweven grote wolken stof die veel sterren verbergen. Om die verstopte sterren te vinden, gebruiken wetenschappers ook speciale telescopen die een soort licht opvangen dat dwars door het stof heen gaat. Met die telescopen laten hun steekproeven ook de verstopte sterren zien.

Als de wetenschappers al hun steekproeven bij elkaar leggen, komt hun schatting uit tussen honderd miljard en vierhonderd miljard sterren. Niemand weet het precieze aantal nog, want niemand kan elke ster tellen. Dat getal is zo groot dat je duizenden jaren bezig zou zijn als je elke seconde één ster telde.

Steekproef, schatting. Wetenschappers tellen de sterren in kleine steekproeven van de hemel, en met die tellingen maken ze een schatting voor de hele Melkweg.

Slaap lekker, kleine sterrenteller, terwijl al die sterren boven je blijven twinkelen.