Hoe kan een boomstam elk jaar dikker worden?

Heb je weleens een grote boom in het park omarmd? Druk je handen tegen de schors. Die voelt ruw en bobbelig onder je vingers.

Een jonge boom heeft een stam zo dun als jouw arm. Een heel oude boom heeft zo'n dikke stam dat je armen er niet omheen passen. Hoe kan een boomstam elk jaar dikker worden?

Het antwoord zit vlak onder de schors. Daar zit een dun, zacht, nat laagje helemaal rondom de stam. Dat heet de groeilaag, het deel van de stam dat nieuw hout maakt.

In de lente komen de blaadjes uit en begint de boom te groeien. Ook de groeilaag gaat aan het werk. Die maakt een dun nieuw laagje hout rondom het oude hout binnenin.

Waarom heeft de boom dit nieuwe hout nodig? Het nieuwe hout zit vol piepkleine buisjes. Die brengen water van de wortels omhoog naar de dorstige bladeren.

Het oude hout verdwijnt niet. Het blijft diep binnenin zitten en houdt de boom overeind. Het nieuwe laagje komt er dus omheen, en de stam wordt iets dikker.

Nu zit de schors strak, net als een te kleine jas. De schors rekt uit en scheurt. Zo ontstaan de bobbelige lijnen die je voelde.

Als de koude winter komt, rust de boom. De groeilaag maakt geen hout meer en wacht rustig. Wat denk je dat de groeilaag doet als het weer lente wordt?

Als het weer lente wordt, wordt de groeilaag wakker. Die maakt nog een laagje hout, boven op het laagje van vorig jaar. Jaar na jaar komen er laagjes bij en wordt de stam steeds dikker.

Het laagje van elk jaar vormt een nieuwe kring van hout. Zo'n kring heet een jaarring: het laagje hout dat in één jaar in de stam groeit. Meer jaarringen maken de stam dikker.

Groeilaag en jaarring. Elk jaar maakt de groeilaag onder de schors een nieuwe jaarring rondom de stam.

Denk de volgende keer dat je een grote boom omarmt aan de jaarringen die stilletjes binnenin verborgen zitten.