A child's hand touching a smooth white birch trunk beside a rough brown pine trunk.A child's hand touching a smooth white birch trunk beside a rough brown pine trunk.
1 / 5
0:00
0:00

De vijf-zintuigentuin ยท Aflevering 1 van 2

Waarom voelt berkenschors glad en dennenschors ruw?

Ontdek waarom een berk glad voelt en een den ruw, en hoe dunne laagjes en dikke platen schors het verschil maken.

15Weergaven

Tekst van de aflevering

Waarom voelt berkenschors glad en dennenschors ruw?

Heb jij weleens een boom aangeraakt tijdens een wandeling? Een berk heeft witte schors die glad voelt onder je vingers. Een den heeft bruine schors die hobbelig en ruw voelt.

Allebei de bomen hebben schors, als een jas om hun stam. Maar waarom voelt de schors van een berk glad, en die van een den ruw? Laten we het samen uitzoeken.

De stam van een boom wordt elk jaar een beetje dikker. De boom heeft een dikkere stam nodig om zijn groeiende takken te dragen. Nieuwe, verse schors groeit aan de binnenkant, vlak tegen het hout.

De oude schors zit aan de buitenkant. Als de stam groeit, duwt hij tegen die oude schors. Dat is net als jouw lijf dat duwt tegen een shirt dat te klein wordt.

De schors van een berk groeit in laagjes. Laagjes zijn dunne velletjes die op elkaar liggen. Elk laagje is zo dun als papier. Denk maar aan de bladzijden van een boek, stevig tegen elkaar gedrukt.

Als de stam duwt, rekken de dunne laagjes van de berk mee en worden ze breder. De oudste laagjes aan de buitenkant krullen eraf in reepjes, net papier. Zo blijft de stam van de berk glad, zonder diepe scheuren.

Een den doet iets anders. Zijn oude schors is dik en stijf, en die kan niet uitrekken. Wat denk jij dat er met die dikke schors gebeurt als de stam ertegen duwt?

Hij scheurt open! Diepe scheuren breken de oude schors in platen. Platen zijn dikke, platte stukken met kieren ertussen. De platen blijven aan de boom vastzitten en houden zich stevig vast.

Elk jaar wordt de stam dikker. Dan worden de scheuren dieper en de platen dikker. Je vingers hobbelen over de platen en zakken weg in de scheuren. Daarom voelt dennenschors ruw.

Een groeiende stam duwt tegen zijn oude schors. De dunne laagjes van de berk rekken mee en blijven glad, maar de dikke schors van de den scheurt in ruwe platen.

In het bos staat een witte berk, glad en stil, met krullende reepjes schors aan zijn voet. Ernaast houdt een bruine den zijn ruwe platen stevig vast.

Planten & natuur

Alles bekijken
Planten & natuur
De vijf-zintuigentuin
Onderdeel van 'De vijf-zintuigentuin'

De vijf-zintuigentuin

0 van 2 voltooid
Waarom ruikt een muntblaadje sterker als je erover wrijft? 2:26
Waarom voelt berkenschors glad en dennenschors ruw? 2:38
In deze serie
Waarom ruikt een muntblaadje sterker als je erover wrijft?
Waarom voelt berkenschors glad en dennenschors ruw?