Wat kan een dinosaurustand ons vertellen?

Stel je voor dat je een dinosaurustand in je hand houdt. Hij voelt koel, hard en zwaar, als een kiezelsteen van het strand. Heel lang geleden was het een echte tand, die na heel veel tijd in steen veranderde.

Geen mens heeft ooit een levende dinosaurus gezien. De dinosaurussen waren al miljoenen jaren verdwenen toen de eerste mensen op aarde rondliepen. Wat kan één kleine fossiele tand ons dan vertellen?

Een wetenschapper die dinosaurussen onderzoekt, pakt de fossiele tand op en bekijkt de vorm goed. De tanden van een dier passen bij zijn eten, zoals een vork bij spaghetti en een lepel bij soep. De vorm van de tand geeft dus een aanwijzing over wat deze dinosaurus at.

Deze tand is lang en puntig en buigt naar achteren, net als een haak. Zo'n tand grijpt een dier vast en houdt het stevig vast, zodat het niet kan loskomen. Zulke kromme, puntige tanden hoorden bij jagers.

Daarna voelt de wetenschapper met een vinger langs de rand kleine bobbeltjes. De rand is gekarteld: hij heeft een rij kleine bobbeltjes, net als de rand van een broodmes. Gekartelde randen zagen door vlees, dus deze dinosaurus was een vleeseter, net als Tyrannosaurus rex. Hoe denk je dat de tand van een planteneter eruitziet?

Een planteneter heeft heel andere tanden, want bladeren hoef je niet door te zagen zoals vlees. Veel planteneters hadden tanden in de vorm van een klein blaadje of een pennetje, met een afgeronde punt. Zulke tanden bijten bladeren los en trekken ze van takken, zoals jij druiven van een steeltje trekt.

Andere planteneters, zoals dinosaurussen met een eendensnavel, hadden heel veel rijen tanden dicht tegen elkaar. Die tanden waren bovenop plat. Hun bovenste en onderste tanden schuurden langs elkaar en maalden taaie planten tot pap. Een platte, afgesleten tand vertelt de wetenschapper dat de dinosaurus de hele dag bleef kauwen.

Als laatste bekijkt de wetenschapper de tand onder een microscoop. Eten laat piepkleine krasjes achter op tanden. Planten met harde korreltjes eraan maken andere krasjes dan vlees en botten. Die krasjes laten zien waarop de dinosaurus in zijn laatste dagen kauwde.

Gekarteld. De tanden van een dinosaurus passen bij wat hij at. Daarom laten de vorm, de randen en de krasjes op een fossiele tand de wetenschapper zien of die dinosaurus vlees of planten at.

Als je weer een dinosaurustand in een museum ziet, weet je precies hoe je zijn geheim ontdekt, kleine tandendetective.