Waarom lijkt een ongevaarlijke vlieg op een wesp?

Stel je een zonnige zomertuin vol bloemen voor. Een klein insect met gele en zwarte strepen hangt stil in de lucht, vlak boven een madeliefje. Luister maar, dan hoor je bijna zijn zachte, drukke gezoem. Veel kinderen stappen achteruit, want ze denken zeker te weten dat het een wesp is.

Maar deze gestreepte bezoeker is een vlieg, een zweefvlieg, en ze heeft helemaal geen angel. Ze kan je niet het kleinste beetje pijn doen. Waarom lijkt een ongevaarlijke vlieg dan zo op een wesp?

Een wesp heeft een angel aan het eind van haar lijf, en een wespensteek doet echt pijn. Haar felle gele en zwarte strepen zijn waarschuwingskleuren, dat zijn kleuren die hongerige dieren vertellen dat ze weg moeten blijven. Die strepen zie je van ver al, dus niemand mist de boodschap.

Denk nu eens aan een jonge vogel die een insect zoekt om op te eten. Als hij in een wesp pikt, krijgt hij een scherpe steek op zijn snavel. Die pijn onthoudt de vogel heel lang, en vanaf dan blijft hij uit de buurt van waarschuwingskleuren.

Dan komt de zweefvlieg langs, zoemend in haar eigen gele en zwarte strepen. Ze lijkt bijna precies op de wesp die de vogel zich nog herinnert. Wat denk jij dat de vogel gaat doen?

De vogel ziet die waarschuwingskleuren en vliegt gewoon door, en hij laat de zweefvlieg met rust. Hij kan niet zien dat deze vlieg helemaal geen angel heeft. De strepen houden de zweefvlieg veilig, ook al kan ze nooit iemand steken.

Als een ongevaarlijk dier op een gevaarlijk dier lijkt, noemen wetenschappers dat mimicry, en daarmee bedoelen ze dat een dier op een ander dier lijkt, zodat jagende dieren wegblijven. De zweefvlieg kiest haar strepen niet zelf en weet ook niets van die truc. Haar strepen groeien gewoon op haar lijf terwijl ze opgroeit.

Omdat vogels ze met rust laten, leven gestreepte zweefvliegen lang genoeg om eitjes te leggen. Hun jongen krijgen precies dezelfde strepen, dus mimicry blijft werken voor elke nieuwe zweefvlieg.

Waarschuwingskleuren en mimicry. Omdat wespen steken, leren vogels hun waarschuwingskleuren te vermijden, en doordat de zweefvlieg die strepen nabootst, eten vogels haar niet op: dat is mimicry.

Zie je straks weer een gestreepte zweefvlieg boven een bloem hangen, dan kun je glimlachen, want jij kent nu haar slimme geheim.