Waarom lijkt een cirkel groter naast piepkleine cirkeltjes?

Denk eens aan hoe het is om naast een piepkleine baby te staan. Dan voel je je groot en lang, toch? Maar ga je naast een volwassene staan, dan voel je je ineens klein, terwijl jij helemaal niet veranderd bent.

Stel je nu een blad papier voor met twee cirkels die precies even groot zijn. De ene ligt helemaal alleen, de andere ligt in een kring van piepkleine cirkeltjes. De cirkel in die kring lijkt groter. Maar waarom lijkt een cirkel groter naast piepkleine cirkeltjes?

Je ogen zien de cirkels en sturen dat plaatje naar je hersenen. Daarna rekenen je hersenen uit hoe groot elk ding is. Dat doen ze de hele dag, zodat je weet in welke beker meer sap zit of welke bal in je hand past.

Je hersenen meten niet zoals een liniaal dat doet. In plaats daarvan vergelijken ze elk ding met de dingen er vlak naast. Door dat snelle vergelijken weten je hersenen in een oogwenk hoe groot iets is.

Kijk naar de cirkel in de kring van piepkleine cirkeltjes. Al zijn buren zijn veel kleiner, dus je hersenen besluiten dat de middelste cirkel groot is en laten hem groter lijken. Wat denk jij dat er gebeurt met dezelfde cirkel als er overal grote cirkels omheen liggen?

Je hersenen vergelijken opnieuw, en nu is elke buur groter. Dus besluiten ze dat de middelste cirkel klein is, en laten ze hem kleiner lijken dan hij is.

Als je hersenen je iets anders laten zien dan het echt is, noemen we dat een illusie, dat is een plaatje dat je hersenen voor de gek houdt zodat je het verkeerd ziet. De cirkel in de kring van piepkleine cirkeltjes laat je precies zo'n illusie zien.

Laten we het nameten met een liniaal. Leg de liniaal maar over elke middelste cirkel, en je ziet dat ze allebei precies even groot zijn. Toch is de illusie er nog steeds als je opnieuw kijkt, want je hersenen blijven vergelijken.

Eén woord om te onthouden: illusie. Je hersenen schatten hoe groot een cirkel is door hem te vergelijken met de cirkels ernaast, dus naast piepkleine cirkeltjes lijkt hij groter dan hij echt is.

Slaap lekker, kleintje, en droom maar van ronde, stralende manen in alle maten.