Kan er iets leven in kokend water of diep in het ijs?

Een pan met borrelend water lijkt helemaal geen plek om te wonen. IJs dat jaar na jaar bevroren blijft ook niet. Kan er iets leven in kokend water of diep in het ijs?

Sommige levende wezens zijn piepklein. Dat zijn microben, levende wezentjes die zo klein zijn dat je ogen ze zonder speciale hulpmiddelen niet kunnen zien.

Diep in de oceaan leven sommige microben in water dat heter is dan een pan kokend water. Het gewicht van al het zeewater erboven drukt het water samen, zodat het niet gaat borrelen. Daardoor blijft het water vloeibaar, zelfs als het zo heet is.

Deze microben houden van hitte. Ze hebben stevige onderdeeltjes die hun werk blijven doen, ook als gewone levende wezens dat niet meer kunnen. Door die bescherming kunnen ze groeien in hun hete, natte thuis.

Diep in het ijs wacht een heel ander raadsel. Microben hebben vloeibaar water nodig om voedsel op te nemen en te groeien, maar ijs is hard en vast. Kun je raden waar een microbe in het ijs toch vloeibaar water kan vinden?

In sommig ijs zitten kleine holletjes met zout water, tussen de bevroren stukjes in. Door het zout blijft dat water vloeibaar, ook als het gewone water eromheen bevriest. Die holletjes zijn een verborgen, natte schuilplek.

Sommige microben gebruiken het water in die holletjes om voedsel op te nemen. In de kou leven en groeien ze ontzettend langzaam. Het leven gaat daar veel rustiger dan in een warme vijver.

Andere microben overleven het bevriezen door te stoppen met groeien. Ze beschermen hun kleine onderdeeltjes en wachten, een beetje zoals zaadjes die op de lente wachten.

Als het ijs smelt en alles weer goed voor ze is, kunnen sommige van die wachtende microben weer gaan groeien. Met het vloeibare water kunnen ze opnieuw voedsel opnemen. Hun lange pauze kan dan eindelijk voorbij zijn.

Microben. Ja, piepkleine microben kunnen leven in kokendheet water en diep in het ijs, omdat hun stevige onderdeeltjes blijven werken en ze verborgen holletjes met vloeibaar water gebruiken.

Als je straks lekker gaat slapen, denk dan nog even aan de kleine microben, knus in hun verrassende huisjes.