Waarom zijn er verduisteringen?

Heb je weleens je hand voor een lamp gehouden en een donkere schaduw op de muur gezien? Je hand houdt het licht tegen, zodat het die plek niet kan bereiken. Op een paar bijzondere dagen wordt de hemel midden op de dag donker. En op een paar bijzondere nachten wordt de volle maan zacht koperrood.

Dat noemen we verduisteringen. Waarom verdwijnt de zon overdag uit het zicht, en waarom wordt de maan 's nachts donkerder? Oftewel: waarom zijn er verduisteringen?

De zon maakt zelf licht, dat alle kanten op schijnt. De maan maakt helemaal geen licht. Ze schijnt 's nachts doordat zonlicht op haar valt en terugkaatst naar onze ogen.

De maan draait om de aarde en volgt daarbij een baan. Een baan is de weg die iets volgt terwijl het steeds om iets anders heen draait. Eén rondje langs haar baan duurt ongeveer een maand.

Op een paar dagen brengt de baan de maan precies tussen de zon en de aarde, op één rechte lijn. Dan houdt de maan het zonlicht tegen, net als jouw hand bij de lamp, en valt haar schaduw op de aarde. Waar die schaduw valt, wordt de hemel overdag donker. De baan staat een beetje schuin, dus die rechte lijn ontstaat maar een paar keer per jaar.

De maan is veel kleiner dan de zon. Toch staat de zon zo ver weg dat ze aan onze hemel ongeveer even groot lijkt als de maan. Daarom kan de maan de zon een paar minuten verbergen. Wat denk je dat er gebeurt als de maan naar de andere kant van de aarde draait en de aarde precies tussen de zon en de maan staat?

Nu houdt de aarde het zonlicht tegen en werpt ze een reusachtige schaduw de ruimte in. De volle maan schuift die schaduw in. Daardoor kan het zonlicht dat haar liet stralen haar niet meer bereiken. Beetje bij beetje wordt de heldere maan donkerder.

Toch verdwijnt de maan niet. De lucht rond de aarde buigt een beetje rood zonlicht de schaduw in. Het is hetzelfde rood dat je bij zonsondergang ziet. Dat rode licht valt op de maan en geeft haar een zachte, koperrode gloed.

Onthoud één woord: baan. De baan van de maan voert haar rond de aarde, en als de maan en de aarde op één lijn met de zon staan, houdt de maan het zonlicht naar de aarde tegen, of houdt de aarde het zonlicht naar de maan tegen.

Als je hand weer een schaduw maakt bij de lamp, kun je glimlachen en eraan denken dat de maan en de aarde ook schaduwen maken, ver weg in de ruimte.