Hoe kan één extra auto al het verkeer op de weg vertragen?

Denk eens aan een autorit over een grote, drukke weg. Door het raam zie je een lange rij rode remlichten gloeien, en je voelt je auto langzaam rijden en dan stoppen. Even later rijdt iedereen weer verder, en er stond helemaal niets in de weg.

Dus hier is het raadsel. Mensen zeggen dat één auto meer dat allemaal kan veroorzaken. Hoe kan één extra auto al het verkeer op de weg vertragen?

Op een drukke weg rijden veel auto's dicht achter elkaar. Elke bestuurder laat een stukje ruimte voor zich, zodat er plek is om op tijd te stoppen. Als de weg zo vol is, is die ruimte al zo klein als bestuurders nog veilig vinden.

Nu schuift er nog één auto de rij in, precies in zo'n klein stukje ruimte. Opeens zit de bestuurster erachter veel te dichtbij. Dus trapt ze op de rem om langzamer te rijden en de afstand tot de auto voor haar weer groter te maken.

De bestuurder achter haar ziet haar rode remlichten oplichten. Hij heeft zijn reactietijd nodig, dat is het korte momentje dat iemand nodig heeft om iets te zien en te bewegen. In dat momentje rolt zijn auto nog dichterbij, dus moet hij harder remmen dan zij. Wat denk jij dat de bestuurder achter hem gaat doen?

Die volgende bestuurder remt nog harder, want ook tijdens zijn reactietijd rolt zijn auto dichterbij. Daarna doet de bestuurder achter hem hetzelfde, en de volgende ook. Bij elke auto wordt het afremmen een beetje sterker.

Het steeds harder remmen verspreidt zich naar achteren door de rij, van auto naar auto. Mensen noemen dat een filegolf: de ene auto na de andere remt af, van voor naar achter in de rij, terwijl de auto's zelf naar voren rijden. Ver achterin de rij wordt de filegolf zo sterk dat bestuurders helemaal moeten stoppen.

Ondertussen geven de extra auto en de bestuurders vlak bij hem vooraan alweer gas. Maar de filegolf rolt verder naar achteren door de rij achter hen. Daarom stond die lange rij die jij zag stil, terwijl er niets in de weg stond.

Als er nog één auto een volle weg op schuift, remt de bestuurster erachter om de afstand tot de auto voor haar weer groter te maken. Door de reactietijd van elke bestuurder remt elke volgende bestuurder een beetje harder, dus rolt er een filegolf naar achteren door de rij die al het verkeer op de weg vertraagt.

Ver achterin de rij gaan de rode remlichten één voor één aan, als een rimpeling die naar achteren loopt. En helemaal vooraan rollen de auto's alweer vooruit.