Waarom ontstaan er files?

Heb jij weleens achterin de auto gezeten terwijl jullie heel langzaam vooruit kropen, rijden en stoppen, rijden en stoppen? Door het raam zag je op elke auto voor je rode remlichten branden. Niemand wilde langzaam rijden, en toch deed iedereen het.

Waarom ontstaan er eigenlijk files? Laten we de auto's op een drukke weg volgen en het samen ontdekken.

In de ochtend gaan heel veel mensen tegelijk op pad, op weg naar hun werk en naar school. Elke auto heeft een eigen plekje op de weg nodig, met daarvoor nog een veilig stukje ruimte. Als al die auto's samen die ruimte opvullen, is de weg propvol.

Verderop gaan twee rijstroken vlak voor een brug samen in één rijstrook. Zo'n smal stuk heet een flessenhals, en dat betekent een plek waar de weg nauw wordt, net als de dunne hals van een fles.

Bij de flessenhals voegen de bestuurders om de beurt in op die ene rijstrook. Eén rijstrook laat maar ongeveer half zoveel auto's door als twee rijstroken, maar van achteren komen er net zo snel auto's bij als eerst. Zoals water maar langzaam uit de dunne hals van een fles klokt, zo hopen de auto's zich op achter de flessenhals.

Nu tikt een bestuurder in de lange rij even op de rem om genoeg afstand te houden, en de rode lichten gaan aan. De bestuurder daarachter ziet die lichten een tel later, en is dan al een stukje dichterbij gerold. Wat denk jij dat die tweede bestuurder moet doen?

Die bestuurder moet net iets harder remmen, anders komt hij te dichtbij. De volgende bestuurder remt nog harder, en die daarna remt nóg harder. Al snel moet een auto ver achteraan helemaal stilstaan.

Automobilisten noemen dit een filegolf, en dat betekent een vertraging die achteruit door een rij auto's rolt, net als een kring in het water die zich over een vijver verspreidt. De filegolf rolt naar achteren, terwijl elke auto juist vooruit probeert te komen.

Op een propvolle weg zitten de auto's dicht op elkaar, dus geen enkele bestuurder heeft ruimte om rustig af te remmen. Elke filegolf wordt groter terwijl hij naar achteren rolt, tot hele rijen auto's stilstaan.

Flessenhals. Filegolf. Files ontstaan als veel bestuurders sneller bij een flessenhals aankomen dan die flessenhals auto's kan doorlaten, en als het remmen van één bestuurder elke bestuurder achter hem harder laat remmen, zodat er een filegolf naar achteren over de weg rolt.

Zie je de volgende keer een lange rij gloeiende remlichten, dan weet jij precies wat er daar vooraan gebeurt, slimme reiziger.