Waarom staat niet elke boom en elk huis op een kaart?

Stel je voor dat je bij het hek van het park een grote papieren kaart openvouwt. Met je vinger volg je de kronkelige paadjes. Je vindt de vijver, de speeltuin en het café. Maar waar zijn al die bomen, en waar is elk huis in de straat buiten het park?

In dat park staan honderden bomen, maar op de kaart staat niet voor elke boom een klein boompje. Waarom staat niet elke boom en elk huis op een kaart? Laten we het samen uitzoeken.

Een kaartenmaker tekent een grote plek op een klein stuk papier. Een hele stad moet passen op een blad dat je met je twee handen vasthoudt. Daarom maakt de kaartenmaker alles evenveel kleiner, tot alles erop past.

Hoeveel kleiner de kaart is dan de echte plek, dat noemen kaartenmakers de schaal. Op een kaart van een hele stad kan het plekje onder je vingertop een lange straat zijn. Zo kun je de hele stad in je broekzak meenemen.

Op die schaal wordt een huis een stipje dat kleiner is dan een kruimel. Een boom wordt een puntje, niet groter dan een zandkorrel. Stel je nu voor dat de kaartenmaker al die puntjes toch zou tekenen. Hoe zou de kaart er dan uitzien, denk je?

Het zou één grote warboel worden, met duizenden stipjes dicht op elkaar. Je zou de weg, de rivier of het pad naar het park niet meer terugvinden. Een kaart is er om de weg te vinden, dus hij moet duidelijk en makkelijk te lezen blijven.

Daarom kiest de kaartenmaker wat er op de kaart blijft, en denkt daarbij aan waar de kaart voor is. Op een wandelkaart blijven paden, bruggen en heuvels staan. Op een kaart voor autorijders blijven de grote wegen en de steden staan, en de kleine paadjes laat de kaartenmaker weg.

Alles wat de kaartenmaker bewaart, wordt een symbool, en dat is een eenvoudig tekentje dat voor iets echts staat. Een heel bos wordt één groene vlek in plaats van duizenden bomen. Op een kaart van een hele stad wordt een straat vol huizen één ingekleurd blok.

Elk symbool is eenvoudig en springt meteen in het oog, zodat je ogen in een tel vinden wat je zoekt. Een blauwe lijn vertelt je dat daar een rivier stroomt. Een groene vlek vertelt je dat je daar door een bos kunt wandelen.

Niet elke boom en elk huis staat op een kaart, omdat de kaartenmaker een hele plek op een heel kleine schaal tekent, waarop ze een warboel van puntjes zouden worden. Daarom bewaart de kaartenmaker alleen wat de mensen die de kaart gebruiken nodig hebben, en tekent die dingen als duidelijke symbolen die je makkelijk ziet.

Terug bij het hek van het park volgt je vinger een kronkelpad over het papier. Eén groene vlek houdt al die honderden bomen bij elkaar, en de weg naar de vijver blijft goed te zien.