Waarom staan er op een buskaart wel bushaltes, maar geen heuvels?

Stel je de grote buskaart voor die aan de muur bij de bushalte hangt, met felgekleurde lijnen en kleine ronde stippen. Doe maar alsof je met je vinger over één lijn glijdt, van stip naar stip, glad en plat. Dan stap je in, en de bus kreunt en bromt een steile heuvel op. Maar die heuvel staat nergens op de kaart!

Waarom staan er op een buskaart dan wel bushaltes, maar geen heuvels? De heuvel is echt, en je voelt hoe de bus naar boven klimt. Laten we eens uitzoeken waarom de kaart hem weglaat.

Een kaartenmaker tekent elke kaart voor één klus. Nog voor de eerste lijn vraagt de kaartenmaker zich af wie de kaart gaat gebruiken en wat die nodig heeft. Wandelaars op een bergpad willen weten waar het steil wordt, dus op hun kaart staan de heuvels. Maar een buskaart is voor reizigers in de bus.

Reizigers willen weten welke bus ze moeten nemen, waar ze instappen en waar ze uitstappen. Daarom tekent de kaartenmaker voor elke bus de route. Een route is de weg die een bus bij elke rit opnieuw rijdt. Elke route krijgt een eigen kleur, zodat je de ene bus van de andere kunt onderscheiden.

Langs elke route zet de kaartenmaker een stip voor elke bushalte, want alleen daar kun je in- of uitstappen. Als je de stippen telt, weet je hoeveel haltes je nog moet rijden tot je bij de jouwe bent.

Denk nu eens aan de heuvel. De buschauffeur stuurt de bus omhoog en weer omlaag, maar de heuvel verandert niets aan de route of aan de haltes langs die route. Weten waar de heuvel ligt helpt je niet om een bus te kiezen of je halte te vinden, dus laat de kaartenmaker hem weg.

Om dezelfde reden laat de kaartenmaker ook bomen, huizen en plassen weg, want die hebben reizigers niet nodig voor hun rit. Kiezen wat je weglaat is een groot deel van het werk van een kaartenmaker. Hoe zou de kaart eruitzien, denk je, als de kaartenmaker er ook elke heuvel, elke boom en elk huis op tekende?

Dan werd het één grote rommel! Kaartenmakers noemen dat een wirwar, en dat betekent dat er veel te veel dingen op één klein plekje bij elkaar gepropt zitten. In zo'n wirwar zouden je ogen de felgekleurde routes en de kleine stippen niet meer kunnen vinden.

En reizigers hebben haast, want daar komt de bus al om de hoek! Op een kaart zonder wirwar zie je je route en je halte in één oogopslag, zodat je zo in de goede bus springt.

Op een buskaart staan wel bushaltes maar geen heuvels, omdat de kaartenmaker alleen tekent wat reizigers nodig hebben om een route te volgen en hun halte te vinden. De heuvels laat de kaartenmaker weg, zodat geen wirwar de haltes kan verbergen.

De bus bromt de heuvel op en rolt aan de andere kant weer naar beneden. Daar aan de muur bij de bushalte loopt de felgekleurde route gewoon verder, glad en plat, van de ene kleine stip naar de volgende.