Waarom kunnen twee kaarten van mijn stad er zo anders uitzien?

Denk eens aan de grote kaart op een bord bij de ingang van het park. De zon heeft de kleuren bleek gemaakt. Denk nu aan de buskaart bij de bushalte, met felle, kronkelige lijnen. Allebei laten ze jouw stad zien, en toch lijken ze bijna niet op elkaar.

De ene kaart staat vol groene vlakken en slingerende paadjes. Op de andere zie je vooral gekleurde lijnen en stippen. Waarom kunnen twee kaarten van precies dezelfde stad er dan zo anders uitzien? Laten we het samen uitzoeken.

Een kaart is een tekening van een plek, zoals een vogel die van hoog in de lucht zou zien. Je hele stad moet op één vel papier passen, dus de tekening is veel kleiner dan de stad. Op dat vel is geen plek voor elke boom, elke auto en elke deurbel.

Daarom heeft elke kaart een kaartenmaker, die kiest wat erop komt en wat eraf blijft. Voor het tekenen vraagt de kaartenmaker zich één ding af: waar is deze kaart voor? Alles wat bij die taak helpt, komt op het papier, en de rest laat de kaartenmaker weg.

De kaartenmaker van de buskaart wil dat reizigers hun bus kunnen vinden. Daarom tekent zij elke buslijn als een felle lijn en elke halte als een stip. Speeltuinen en vijvers laat ze weg, want wie met de bus gaat, heeft die niet nodig.

De kaartenmaker van de parkkaart heeft een andere taak: gezinnen helpen om te voet de weg te vinden. Hij tekent de wandelpaden, de vijver, de speeltuin en de wc's. De buslijnen laat hij weg, want wandelaars hebben die niet nodig. Dezelfde stad, een andere taak, dus zien de kaarten er anders uit.

Een kaartenmaker maakt nog één keuze: de schaal, dat betekent hoeveel kleiner de kaart is dan de echte plek. Wie alleen jouw straat tekent, kan een schaal van dichtbij kiezen. Dan passen elk huis, elke oprit en zelfs de schommels op het blad. Wat denk je: welke dingen blijven er op de kaart als een kaartenmaker de hele stad op datzelfde blad moet proppen?

Met een schaal van ver weg zou elk huis kleiner worden dan een kruimel. Dus laat de kaartenmaker de huizen weg en houdt alleen de grote wegen, de rivier en de parken over. De stad wordt een paar lijnen en vlakken, en lijkt in niets meer op de kaart van dichtbij.

Twee kaarten van jouw stad zien er anders uit, omdat elke kaartenmaker voor een andere taak tekent en alleen kiest wat bij die taak helpt. Elke kaartenmaker kiest ook een schaal, van dichtbij of van ver weg, en die bepaalt hoeveel er op het blad past.

De buskaart en de parkkaart liggen naast elkaar. De ene staat vol felle lijnen, de andere vol paadjes en vijvers, en door allebei kronkelt dezelfde blauwe rivier.