Hoe zorgden drukmachines ervoor dat iedereen boeken kreeg?

Denk aan een boek waar je dol op bent en houd het bij je neus. Ruik je het papier en voel je de gladde bladzijden onder je vingers? Vandaag staan er boeken in de kast thuis, op school en in de bibliotheek.

Lang geleden hadden de meeste gezinnen in Europa helemaal geen boeken. Hoe zorgden drukmachines er dan voor dat iedereen boeken kreeg? Laten we teruggaan in de tijd en het ontdekken.

In die tijd maakte een kopiist elk nieuw boek. Een kopiist is iemand die boeken met de hand overschrijft. Hij zat aan een schrijftafel en schreef elk woord met pen en inkt. Alles overschrijven was de enige manier om nog een exemplaar te maken.

Een kopiist deed vele maanden over één dik boek, bladzijde na bladzijde, woord na woord. Door dat trage werk waren er in heel Europa maar weinig boeken.

Omdat elk boek zoveel werk kostte, waren boeken erg duur. Alleen koningen, kerken en rijke families konden ze kopen.

Bijna zeshonderd jaar geleden gingen drukkers in Europa een nieuwe machine gebruiken, de drukpers. Die werkte met losse letters, dat zijn kleine metalen lettertjes die een drukker kan verschuiven. Elk lettertje zat aan het eind van een metalen blokje, net als een stempel.

De drukker zocht de letters één voor één uit en zette ze op een rij tot woorden en regels. De letters stonden in spiegelbeeld, zodat ze goed om gedrukt werden, net als bij een stempel. Al snel vulden de losse letters een hele bladzijde. Wat denk jij dat de drukker daarna deed om die woorden op papier te krijgen?

De drukker depte kleverige inkt op de letters en legde er een schoon vel papier op. Daarna trok de drukker aan een grote hendel, en de pers drukte het papier hard naar beneden. Til het vel op, en daar was de hele bladzijde, in één keer gedrukt!

Daarna bracht de drukker opnieuw inkt aan op dezelfde losse letters, legde een nieuw vel neer en drukte opnieuw. Op één dag maakten de drukkers honderden exemplaren van een bladzijde. Op diezelfde dag kreeg een kopiist met de hand maar een paar bladzijden af.

Een boek maken kostte nu veel minder werk en tijd. Daarom verkochten drukkers hun boeken voor veel minder geld dan een met de hand overgeschreven boek. Gezinnen die nog nooit een boek hadden gehad, konden er nu een kopen.

Drukkers brachten hun boeken naar winkels in stad na stad. In de loop der jaren raakten boeken overal verspreid, en allerlei gewone mensen konden ze hebben, lezen en delen.

In plaats van een kopiist die elk woord met de hand overschreef, zetten drukkers losse letters tot hele bladzijden en drukten die steeds opnieuw op papier. Daardoor konden boeken snel en goedkoop worden gemaakt, zodat gewone gezinnen eindelijk hun eigen boeken konden kopen.

In de drukke drukkerij tilt de drukker nog een vel van de pers, met glanzende verse inkt. Hij legt het op de hoge stapel bladzijden, klaar om een boek te worden voor een gezin dat er nog nooit een had.